Hóa chất xử lý nước là các chất được thêm vào nước để:

• loại bỏ cặn bẩn

• khử màu, mùi

• diệt vi sinh

• điều chỉnh pH

• làm mềm nước

• xử lý kim loại nặng hoặc chất ô nhiễm

Chúng được dùng trong:

• nước sinh hoạt

• nước cấp công nghiệp

• nước thải

• hồ bơi

• tháp giải nhiệt

• nồi hơi

• nuôi trồng thủy sản

1. Các nhóm hóa chất xử lý nước phổ biến

A. Hóa chất keo tụ – tạo bông

Dùng để gom các hạt nhỏ thành bông cặn lớn để lắng/lọc.

Phổ biến nhất

• PAC (Poly Aluminium Chloride)

• Aluminium Sulfate

• Ferric Chloride

Khi nào dùng?

• nước đục

• nước nhiều phù sa

• nước thải có SS/TSS cao

• nước có màu

Chọn loại nào?

B. Polymer trợ lắng

Polyacrylamide

Không phải chất keo tụ chính mà dùng để:

• kéo bông cặn lớn hơn

• tăng tốc độ lắng

• hỗ trợ ép bùn

Khi nào dùng?

• bông cặn nhỏ khó lắng

• cần tăng hiệu quả lắng

• hệ ép bùn

C. Hóa chất khử trùng

Dùng để tiêu diệt:

• vi khuẩn

• virus

• tảo

Phổ biến

• Sodium Hypochlorite

• Calcium Hypochlorite

• Chlorine

• Hydrogen Peroxide

Khi nào dùng?

• nước có mùi

• nghi nhiễm vi sinh

• hồ bơi

• nước giếng

• bồn chứa lâu ngày

D. Hóa chất điều chỉnh pH

Tăng pH

• Sodium Hydroxide

• Calcium Hydroxide

Giảm pH

• Sulfuric Acid

• Hydrochloric Acid

Khi nào cần chỉnh pH?

• nước quá chua hoặc quá kiềm

• keo tụ không hiệu quả

• nồi hơi/tháp giải nhiệt yêu cầu pH ổn định

E. Hóa chất khử kim loại và mùi

Thường dùng

• Potassium Permanganate

• Activated Carbon

Khi nào dùng?

• nước tanh sắt

• mangan cao

• mùi H₂S (trứng thối)

• nước vàng

F. Hóa chất chống cáu cặn

Dùng trong:

• RO

• nồi hơi

• cooling tower

Ví dụ

• Antiscalant

Khi nào dùng?

• nước cứng

• màng RO hay nghẹt

• đóng cặn canxi/magie

2. Chọn hóa chất theo vấn đề nước

3. Có phải lúc nào cũng cần hóa chất?

Không.

Nhiều hệ thống dùng:

• lọc cơ học

• than hoạt tính

• UV

• RO

• trao đổi ion

mà không cần châm hóa chất thường xuyên.

Ví dụ:

• máy lọc nước gia đình thường không dùng PAC

• nước máy đạt chuẩn có thể chỉ cần lọc than

4. Khi nào KHÔNG nên tự ý dùng?

Không nên tự châm nếu:

• chưa xét nghiệm nước

• không biết pH

• dùng cho nước uống

• không có bơm định lượng

• không biết liều

Dùng sai có thể:

• dư clo

• dư nhôm/sắt

• tăng TDS

• ăn mòn đường ống

• gây kích ứng da

5. Quy trình chọn hóa chất đúng

Bước 1: Xác định vấn đề

Ví dụ:

• đục?

• mùi?

• cặn?

• vi sinh?

• kim loại?

Bước 2: Test nước

Các chỉ tiêu:

• pH

• độ đục

• TDS

• Fe/Mn

• độ cứng

• coliform

Bước 3: Chọn nhóm hóa chất phù hợp

• keo tụ

• khử trùng

• chỉnh pH

• chống cặn

Bước 4: Test liều nhỏ (Jar test)

Rất quan trọng với PAC/polymer.

6. Một số hiểu lầm phổ biến